Apadana موسسه آموزش عالی آپادانا Biannual Journal Novel Interdisciplinary Legal Research فصلنامه رهاورد هنر 3116-1618 2 1 2026 10 03 Phenomenology in Zandieh Architecture and Its Relationship with Shiraz Environmental Graphics پدیدارشناسی در معماری زندیه و ارتباط آن با گرافیک محیطی شیراز 54 67 FA Seyyed Ali Musavi Tabar Assistant Instructor in Visual Communication, Department of Art, Apadana Higher Education Institute, Shiraz, Iran سید علی موسوی تبار مربی آموزشیار ارتباطتصویری، گروه هنر، شیراز، ایران 2026 09 16 The city of Shiraz, with its special local situation, grew rapidly during the reign of King Zand and reached the peak of construction.The city expanded and gardens and aqueducts, caravanserais, palaces, and numerous fortifications were built. Phenomenology literally means the study and description of any phenomenon by considering how it emerged before evaluating, interpreting, or making value judgments. Phenomenology is based on the study of lived experiences or the life world. The existing literature shows that no research has yet been conducted on the methodology of phenomenology in the field of graphics.And because architecture has the closest similarities to environmental graphics. Some sources in this field are mentioned.In this research, the first step is to conduct a field study in the historical-tourist space of the Zandiyeh of Shiraz, which is carried out using the phenomenological method.in the second step, the results of the phenomena perceived in that space are discovered and inferred and presented in the form of an environmental graphic work in the postmodern framework. The aim of this research is to examine the sensory layers in the historical-tourism space of Zandieh with the help of the phenomenological method. The analysis of the interview data was carried out based on the hermeneutic phenomenological research method of Van Manen. During the study, we found out what effects the set of five senses has on our perception of our environment, one of the results of which is the perception of the lived experience of the studied environment. Keywords: Zandieh, Phenomenology, Architecture, Environmental graphics, Senses. بررسی و شناخت هنر معماری و شهرسازی دوره زندیه مستلزم شناخت شیوه و سبک معماری رایج آن دوران است. شهر شیراز با موقعیت محلی خاص خود به سرعت رشد کرد و در زمان حکومت خان زند در اوج ساخت و ساز بود. این شهر همواره گسترش یافت و باغها و قنات های متعدد، کاروانسراها و کاخها و استحکامات در آن ساخته شد. «پدیدارشناسی» به معنای مطالعه و توصیف پدیده ها از هر طیف با در نظر گرفتن نحوه بُروز آنها قبل از هرگونه ارزیابی، تفسیر یا قضاوت ارزشی است. این ساختار معنایی با افزودن وجود به زمان و مکان بدست می آید؛ که «تجربه زندگی» نامیده می شود. اساس پدیدارشناسی بر اساس مطالعه تجربه زیسته یا جهان زندگی است. طبق جست و جو و تحقیقات انجام شده، تاکنون از روش پدیدارشناسی در حوزه گرافیک، پژوهشی انجام نگرفته است و از این جهت که معماری نزدیک ترین وجه اشتراکات با گرافیک محیطی را داراست، به بخشی از منابع این رشته استناد می شود. در این پژوهش سعی بر آن است که در گام اول با روش پدیدارشناسی به مطالعه میدانی در فضای تاریخی گردشگری زندیه شیراز پرداخته شود و در گام دوم نتایجی از پدیدار های دریافتی، در آن فضا دریافت و استنتاج گردد. بنابراین هدف از این پژوهش بررسی لایه های حسی در فضای تاریخی گردشگری زندیه با روش پدیدارشناسی است. تجزیه و تحلیل داده های حاصل از مصاحبه بر اساس الگوی «ون منن" از مروجان پدیدارشناسی هرمنوتیک شکل گرفت و نتایج نشان داد که مجموعه حواس پنجگانه تأثیر بسیاری در ادراک مخاطب نسبت به محیط پیرامون دارد که حاصل آن ادراک، به تجربه زیسته عمیق وی در محیط می انجامد. کلیدواژه ها: زندیه، پدیدارشناسی، معماری، گرافیک محیطی، حواس. https://www.jam.apadana.ac.ir/downloadfilepdf/437961